تجهيزات تست محيطي
تجهيزات تست محيطي
Environmental Test
محيط پيرامون ما اثر مستيقيم بر کيفيت و نحوه زندگي ما خواهد داشت . بالا بودن رطوبت يا دماي محيط و يا فشار ميتوان بر روند زندگي بشر تأثير گذار باشد . تجهيزاتي که در اين دسته بندي از وسائل تست قرار ميگيرند به ما کمک خواهد کرد تا بهتر از وضع محيط فيزيکي خود اعم از شدت صوت ، شدت نور و .... تا دما و رطوبت ، جهت و شدت باد اطلاع کسب کنيم .
ذيلاً به تعدادي از اين تجهيزات اشاره ميگردد
لوکس متر يا نور سنج
دسيبل متر يا صوت سنج
بارومتر يا فشار سنج محيطي
آناليزور آب
گاز سنج
آشکارساز گاز ( دتکتور گاز )
دماسنج
خلاسنج
باد سنج
رطوبت سنج
لرزش سنج
رطوبت Humidity
میزان بخار آب در هوا را به رطوبت میشناسیم . این پارامتر در مواقع بسیار برای پروسسهای صنعتی پر اهمیت میگردد و اندازه گیری میزان دقیق آن با اهمیت است .
در کار با این پارامتر دانستن برخی تعاریف زیر مفید است .
رطوبت نسبی : مقدار رطوبتی که در هواشناسی و در زندگی روزمره از آن یاد میشود رطوبت نسبی است که از نسبت بخار آب موجود در حجم معینی از هوا در دمای مشخص t به وزن ماکزیمم بخار آبی که میتواند در همین حجم در دمای t داشته باشد به دست میآید .
رطوبت مطلق : مقدار بخار آب موجود در واحد حجم از هوا را رطوبت مطلق میگویند. واحد آن گرم بر متر مکعب یا میلی گرم در لیتر است.
نقطه شبنم :اگر دمای هوا به درجهای برسد که در آن هوای مفروض صد در صد
از بخار آب اشباع گردد (فشار ثابت)، چنین درجهای به نقطه شبنم موسوم است.
از جمله وسائل اندازه گیری رطوبت رایج میتوان به نمونه های دستی و آزمایشگاهی اشاره کرد که شکلی شبیه با مولتی متر و پرابی با دو الکترود دارند . در نمونه های صنعتی پراب با یک کنترلر همراه است و در صورت لزوم خروجی 4-20 میلی آمپر جهت انتقال اطلاعات رطوبت استفاده میگردد .
شدت صوت سنج
Sound Level Meter
شدت صوت يا صوت سنج سطح Sound Level Meter معمولاً در محيطهائي که آلودگي صوتي دارند و براي نمايش شدت صوت در محيط پيرامون مورد استفاده قرار ميگيرد . بلند يا آرام؛ تن صداي بالا، تن صداي پايين يا هر پهناي باندي؛ متناوب يا مداوم.
از آن براي اندازه گيري سطوح صدايي در کارخانجات، مدارس، ادارات و هواپيماها و يا براي بررسي خواص صوتي تأسيسات استاديوها، تالارهاي سخنراني و آمفي تئاترها استفاده مي شود.
در مدلهاي شدت صوت سنج آنالوگ يک عقربه بزرگ به منظور سنجش سريع صدا در هر محيطي تعبيه شده است. در مدلهاي ديجيتال سنسوري نظير ميکروفن در دستگاه تعبيه شده است .
دتکتور یا آشکارساز گاز
Gas detector
آشکارساز گاز یا دتکتور گاز ابزاریست جهت آشکارسازی حضور نوعی گاز در یک محدوده و معمولاً قسمتی از یک سیستم است برای آشکارسازی نوعی گاز مضر و آسیب رسان برای سلامتی انسان یا حیوان .از دتکتورهای گاز برای گازهای قابل اشتعال ، سمی ، و همچنین اکسیژن و دی اکسید کربن برای مثال در آتشنشانی استفاده میکنند . توضیح در مورد انواع و مکانیزم انواع آشکارسازها و سنسورهای گاز از حوصله این بحث خارج است ولی بد نیست بدانیم برای حس کردن گاز توسط سنسور از روشهای مختلف الکتروشیمیائی ، اینفرارد ، یونیزاسیون شعله ، یونیزاسیون نوری و ... استفاده میکنند که هر کدام نسبت به دیگری دارای نقاط ضعف و قدرت مختلف میباشند .برای مثال در روش مادون قرمز از این حقیقت استفاده شده است که بسیاری از گازها پرتوهای مادون قرمز را در طول موج ها یا باندهای بخصوصی جذب می کنند که از مشخصات ساختار شیمیایی مولکولها در گاز می باشد.تمامی گازهای هیدروکربنی پرتوهای مادون قرمز را جذب می کنند اما در درجات مختلف و با مشخص بودن درصد جذب آنها میتوان به نوع گاز پی برد
نور سنج یا لوکس متر
Luxmeter
نورسنج ابزاريست که جهت اندازهگيري شدت نور محيط استفاده ميگردد .بيشتر ما در کار با دوربينهاي عکاسي و فيلمبرداري امروزي به نوعي از اين سنسور استفاده کرده ايم . در بيشتر نمونه هاي امروزي اين ابزار از نوعي سنسورهاي فتوولتيک سلينيوم و سيليکون استفاده ميکنند . سنسورهاي نورسنج به نسبت نوري که از سوژه ميگيرند ، ولتاژ توليد ميکنند و با مدار مناسب ميتوان بر حسب واحد شدت نور يعني لوکس کاليبره نمود .
بادسنج
Anemometer
باد سنج (Anemometer) ابزاریست جهت اندازه گیری سرعت باد . اسم لاتین این دستگاه از anemos به معنای باد و meter به معنای اندازه گیر تشکیل شده است .بادسنجها را میتوان به دو دسته تقسیم نمود : دسته ای که سرعت باد را اندازه گیری میکند و دسته ای که فشار باد را میسنجد .این درحالی است که بین بین سرعت وفشار رابطه مستقیمی وجود دارد و بادسنج برای به دست آوردن اطلاعات هر دو طراحی گشته است .سادهترین مدل باد سنج مدل پیاله ای است که از قدیم (سال 1846 میلادی) اختراع گردیده است و از چهار نیم کره که به صورتی عمودی بر دو محور متقاطع عمود که به میله ای متکی است ساخته شده است .از نمونه های متکامل تر این ابزار نمونه آسیابی یا windmill و باد سنج از نوع سیم داغ میباشد .سونیک و ... میباشد .
دما
temprature
دما از پارامترهای بسیار مهم در پروسه های صنعتی است . در حقیقت کمتر پروسه کنترلی بدون کنترل دما میتوان در نظر گرفت . این پارامتر معمولا در ایران با مقیاس درجه سانتیگراد اندازه گیری میگردد . و با توجه به رنج دمائی و نوع کاربرد از روشهای گوناگونی برای اندازه گیری آن استفاده میگردد .
این روشهای را میتوان به صورت تماسی و غیر تماسی دسته بندی کرد . روش تماسی در حقیقت از تماس يك سنسور که میتواند ترموکوپل یا ترمورزیستنس (PT100) باشد استفاده کرد . این روش اندازه گیری در مدلهای آنالوگ بیشتر به روش بیمتال یا Gas-filled که از یک حباب و لوله موئین درست شده است انجام میشود.
روش اندازه گیری غیر تماسی بیشتر بر اساس مقدار تابش فرسرخی که جسم هدف از خود به محیط ساطع میکند استفاده میشود این دماسنجها به پیرو متر یا ترمومتر تفنگی یا لیزی مشهور هستند . دلیل استفاده از واژه لیزری استفاده از باریکه نور لیزر برای مشخص شدن هدف میباشد .
در این دسته بندی از تجهیزات میتوان از انواع کنترلرهائی که برای دما طراحی شده اند به نام PID کنترلر مشهور هستند نیز نام برد .این روش کنترل دما نسبت به نمونه های ترموستاتهای قدیم بسیار پیشرفته تر میباشد .
بارومتر یا جوسنج
Barometer
بارومتر تجهیزی است که برای اندازهگیری فشار اتمسفر مورد استفاده قرار میگیرد.در نمونه های معمول این ابزار از آب ، هوا ، و جیوه برای اندازهگیری فشار جو استفاده میکنند .از بارومتر بیشتر برای اندازهگیری فشار هوای محیط که به صورت غیر مستقیم معرف ارتفاع از سطح دریا و تغییرات جوی برای پیش بینی وضعیت هوا و همچنین محیطهای آزمایشگاهی که بایستی شرایط کلی نظیر دما ، و فشار محیط در کنترل باشد استفاده میگردد.به این نکته بایست توجه داشت که در فشار سنجهای رایج بازار ما بیشتر با فشار نسبی یا فشار گیج سروکار خواهیم داشت و فشار مطلق در حقیقت جمع فشاری است که نشاندهنده فشار گیج نمایش میدهد به علاوه فشار جو که حاصل آن را فشار مطلق مینامیم .البته در بعضی از نشاندهندهای فشار که به فشار سنج مطلق یا absulute معروف هستند این فشار واقعی را به ما نمایش میدهند .
با توجه به اینکه فشار جو در سطح دریا معادل یک اتمسفر میباشد و بخواهیم از آب برای نمایش این فشار استفاده کنیم نیاز به ستونی از آب به ارتفاع 10 متر که معال یک بار است استفاده کنیم و در صورتی که از جیوه برای این کار استفاده گردد این طول به حدود 76 سانتیمتر جیوه خواهد رسید . در عمل بسیاری از بارومتر های عقربه ای موجود در بازار شامل بیلوز یا دیافراگم آکاردئونی شکلی است که درون آن خلاء نسبی ایجاد گردیده و تغییرات فشار باعث مبسط و منقبض شدن بیلوز میگردد و این تغییرات به وسیله عقربهای بر حسب اتمسفر قابل رویت خواهد بود .